Halk mı seçecek vekilli mi? Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanı Sezer ve CHP'nin, Anayasa değişikliğine yönelik yaptığı iptal başvurusunu reddetti. YSK da referandum tarihini 21 Ekim olarak açıkladı Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunu 367 milletvekilinin katılmadığı gerekçesiyle iptal eden Anayasa Mahkemesi, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini de içeren Anayasa değişikliği paketinin iptalini isteyen Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ve CHP'nin başvurularını 5'e karşı 6 oyla reddetti. TBMM'nin yeni bir kararla süreci durdurmaması halinde, Anayasa değişiklikleri referanduma sunulacak. YSK Başkanı Muammer Aydın da referandum tarihini 21 Ekim olarak açıkladı. Parlamenter sistemde önemli değişiklikler öngören paketin önünü açan karar, 22 Temmuz seçimlerinden sonra toplanacak yeni TBMM'nin 11. Cumhurbaşkanı'nı seçmesini referandum tarihi öne çekilmediği sürece etkilemeyecek. Radikal değişiklikler Anayasa Mahkemesi, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi, seçilen kişinin 7 yıl ye-rine 5 yıl görev yapması, aynı kişinin iki dönem cumhurbaşkanı seçilebilmesi, genel seçimlerin 5 yıl yerine 4 yılda bir yapılması ve TBMM'deki tüm oturumların 184 milletvekilinin katılımıyla açılabilmesi düzenlemelerini içeren Anayasa değişikliği paketinin iptal istemini dün 7 saat süren toplantısının ardından karara bağladı. Yüksek mahkeme, "bir maddenin TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğuna tekabül eden 367 oyla kabulü gerekirken 366 oyla kabul edildiği, ancak bu sayıya rağmen söz konusu madde çıkarılmadan bütünü oylandığından" paketin iptalinin gerektiğini savunan Sezer ve CHP'nin başvurularını reddetti.
7'ye ulaşamadılar Anayasa'ya göre, Anayasa değişikliklerinin iptali için 11 üyeli yüksek mahkemedeki 7 üyenin "iptal" yönünde oy kullanması gerekiyor. Dünkü oylamada 5 üye iptal yönünde oy kullanırken, 6 üye başvurunun reddini savundu. Yüksek Mahkeme, CHP'nin oylamanın içtüzüğe aykırı olduğu yönündeki başvurusunu da, paket Resmi Gazete'de yayımlanmadan yapıldığı gerekçesiyle, usul yönünden oybirliğiyle reddetti. Kararları açıklayan Başkan Vekili Haşim Kılıç, "Karar cumhurbaşkanını halkın seçmesine Anayasa Mahkemesi'nin vize vermesi anlamına mı geliyor?" sorusuna da "Şüphesiz, tabii. Bundan sonrası Meclis'in takdiridir" yanıtını verdi. Karar, referandumda da kabul edilmesi durumunda cumhurbaşkanının halk tarafından seçilebilmesinin yolunu araladı. Sezer, bir kez veto ettiği paketi TBMM'de aynen kabul edilmesi üzerine referanduma sunmuştu. Bundan sonra yasal değişiklik yapılmazsa YSK Başkanı Muammer Aydın'ın açıklamasına göre referandum 21 Ekim'de gerçekleştirilecek. Referandumda "evet" oyları fazla çıkarsa, paket yürürlüğe girecek ve Türkiye için yeni bir dönem başlayacak.
Kuzu: TBMM seçecek AKP, 22 Temmuz'daki genel seçimle birlikte yapılması amacıyla, referandumun karar alındıktan 120 gün sonra değil 45 gün sonra gerçekleştirilmesi yönünde yasal değişikliğe gitmişti. Sezer'in veto ettiği bu değişiklik TBMM'de yeniden görüşülmediği için referandum 22 Temmuz'da yapılamayacak. 11. Cumhurbaşkanı'nı yüksek olasılıkla 22 Temmuz'da oluşacak parlamento seçecek. TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı AKP'li Prof. Burhan Kuzu da 11. Cumhurbaşkanı'nın TBMM'de seçileceğini açıkladı. Diğer ihtimalleri de sıralayan Kuzu, TBMM'nin olağanüstü toplanarak referandumu öne çekebileceğini, 22 Temmuz'da oluşacak aritmetiğe göre partilerin 11. Cumhurbaşkanı'nı halkın seçmesi konusunda uzlaşabileceğini de belirtti. 11. Cumhurbaşkanı'nı halkın seçmesi olasılığı ancak TBMM'nin referandum tarihini ağustos ayının başına çekmesiyle doğabilecek.
Bu kez '367' demediler Anayasa Mahkemesi, cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunu 367 milletvekilinin katılmadığı gerekçesiyle iptal ederken 2'ye karşı 9 oyla karar almıştı. Başkan Vekili Haşim Kılıç ile üye Sacit Adalı iptale karşı çıkmıştı. Kılıç ile Adalı dün de iptale karşı çıktı. 367 kararından iptal yönünde oy kullanan üyeler Serruh Kaleli, Ahmet Akyalçın, Serdar Özgüldür ve Osman Paksüt de iptal isteminin reddi yönünde oy kullandı. Bu üyeler, paketin bütününün 367 ile kabulünün yeterli olduğunu, her maddenin ayrı ayrı 367 ile kabulüne gerek olmadığını savundu. 6 üyenin oyuna karşılık, 367 kararında iptal yönünde oy kullanan Şevket Apalak, Necmi Özler, Mehmet Erten, Fulya Kantarcıoğlu ile emekliye ayrılan Anayasa Mahkemesi Başkanı Tülay Tuğcu'nun yerine oturuma katılan yedek üye Mustafa Yıldırım paketin iptalini savundu.
KARARA TEPKİLER Erdoğan: İnşallah ülkemize hayırlı olur Başbakan Erdoğan, Anayasa değişiklik paketinin iptali isteminin Anayasa Mahkemesi'nce reddedilmesiyle ilgili ola-rak, "Gerekçeli kararı görmeden herhangi bir açıklama yapmam" dedi. "İnşallah ülkemiz için hayırlı olur" diyen Erdoğan, "Bundan sonraki süreci siyasi ve hukuki olarak gayet iyi değerlendirip milletimizin hayrına bir neticeye varmamız lazım" dedi.
Arınç: 21 Ekim'de sandığa gideceğiz Kararı 'memnuniyet verici' bulduğunu belirten TBMM Başkanı Bülent Arınç ise şunları söyledi: "Benim hesabıma göre, kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonraki 21 Ekim 2007 seçim tarihidir. 1-2 günlük hatam olabilir, ama ben 21 Ekim 2007 tarihini cumhurbaşkanını seçmek üzere sandığa gideceğimiz gün olarak görüyorum."
Şener: Seçimi yeni Meclis yapar Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener değerlendirmesinde "120 gün içerisinde cumhurbaşkanı seçme zorunluluğu var, bu seçimi TBMM üyeleri yapacaktır. Anayasa Mahkememiz ya halkta uzlaşacaksınız ya Meclis'te uzlaşacaksınız demiştir" dedi.
Topuz: Artık 367 aranmayacak CHP Grup Başkanvekili Ali Topuz, değişiklik paketinin, referandumdan sonra uygulanabileceğini belirtti. Seçimden sonra oluşacak Meclis'in, cumhurbaşkanı seçimini yapacağını belirten Topuz "367 aranmayacak. Bunun sonucu odur" dedi. DP Genel Başkan Yardımcısı Nevzat Ercan ise "Halk iradesini ortaya koyacak. Artık halk konuşacak, birileri değil" dedi. "Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi gerekir" diyen ANAP lideri Erkan Mumcu, değişiklik paketinin referandumda yüzde 60'ın üzerinde bir oyla kabul edileceğini düşündüğünü kaydetti.
|